ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

Το Ναυτικό Μουσείο της Άνδρου απολαμβάνει τη θέα της θάλασσας και της ομώνυμης πλατείας της Χώρας με το μνημείο του Αφανούς Ναύτη που ανοίγεται μπροστά του –κι από την άποψη αυτή η θέση του είναι συμβολικά προνομιακή. Στεγάζεται στον άνω όροφο κτιρίου που δωρίθηκε στο Δήμο Άνδρου από τον εφοπλιστή Δημήτριο Νικ. Ράλλια (1883-1961)[i] το 1957[ii], και ήταν πρώην οικία οικογένειας Εμπειρίκου. Στην αρχική ταξινόμηση των εκθεμάτων τις γνώσεις του προσέφερε ο Μαθιός Στυλιανίδης, γόνος Εμπειρίκων ενώ την τελική ταξινόμηση έκανε ο Κωνσταντίνος Παντζόπουλος, πλοίαρχος Ε.Ν.


Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Ήταν το 1971 όταν με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου συστάθηκε από τον Δήμο Άνδρου ίδιο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ναυτικό Μουσείο Άνδρου», σκοπεύοντας στη διαφύλαξη της ναυτικής κληρονομιάς της Άνδρου[iii], με δωρεά της οικογένειας Νικ. Ι. Γουλανδρή[iv].

Σύμφωνα με το Καταστατικό, ο σκοπός του Μουσείου αναλύεται ως εξής: «(1) η αναζήτησις, περισυλλογή, συγκέντρωσις, διαφύλαξις, συντήρησις των πάσης φύσεως κειμηλίων και εκθεμάτων εν γένει από των απωτάτων χρόνων, των αναφερομένων εις τους κατά θάλασσαν αγώνας κατά πάσαν θαλασσίαν δραστηριότητα και επίδοσιν του έθνους, ιδιαιτέρως δε της νήσου Άνδρου, ως και η τεκμηρίωσις και μελέτη της εν γένει ναυτικής ημών ιστορίας. (2) Η αναζωπύρωσις του εθνικού ναυτικού πνεύματος, η διατήρησις ασβέστων των φωτεινών τροπαίων των κατά θάλασσαν αγώνων των προγόνων και η έξαρσις της αγάπης των επερχομένων γενεών εις την θάλασσαν ως πηγήν εθνικού μεγαλείου. (3) Η οργάνωσις, συντήρησις και φύλαξις του Ναυτικού Μουσείου προς κατάλληλον έκθεσιν εν αυτώ των αναφερομένων κειμηλίων και εκθεμάτων και η επίβλεψις της εν γένει λειτουργίας αυτού»[v].

Σύμφωνα, επίσης, με το Καταστατικό, εκτός της απόκτησης συναφών εκθεμάτων, ο σκοπός του επιδιώκεται με την προκήρυξη χρηματικών ή τιμητικών βραβείων για μελέτες που αφορούν τη ναυτική ιστορία της Ελλάδας και της Άνδρου, την αθλοθέτηση ναυτικών αγώνων για τη διατήρηση της αγάπης και της επίδοσης των νέων στη θάλασσα, τη διοργάνωση διαλέξεων σχετικών με τις ναυτικές παραδόσεις, τη διοργάνωση εκδρομών, συγκεντρώσεων, τελετών και εορτών σε μνημεία και τόπους συνδεδεμένα με τη ναυτική ιστορία, τη συγκέντρωση πάσης φύσεως εγγράφων και τη συγκρότηση αρχείου και βιβλιοθήκης, την έκδοση συγγραμμάτων, περιοδικών ή μη, πραγματειών, λευκωμάτων, δελταρίων και ποικίλων εντύπων[vi].

Τακτικοί πόροι ορίζονται ετήσιες εισφορές του Δήμου Άνδρου και της Λιμενικής Επιτροπής του νησιού[vii] ενώ το νομικό πρόσωπο διοικείται από πενταμελή επιτροπή αποτελούμενη από τον Δήμαρχο ως Πρόεδρο και τέσσερα μέλη με τετραετή θητεία μετά από εισήγηση του Δημάρχου Άνδρου[viii] και απόφαση του Νομάρχη Κυκλάδων[ix] ως Προϊσταμένης Αρχής.

Σε περίπτωση διάλυσης του Μουσείου τα κειμήλια και αρχεία που συγκροτούν τη συλλογή του[x] περιέρχονται στο Δήμο Άνδρου[xi]. Ο Εσωτερικός Κανονισμός προέβλεπε ότι στη διοίκηση και τη φύλαξη του Μουσείου θα εμπλεκόταν το λιμενικό σώμα ενώ η ξενάγηση επισκεπτών θα πρέπει να διεξάγεται από ειδικώς εκπαιδευμένα πρόσωπα[xii].


[i] Λαιμός Γ. Ανδρέας, Νεοέλληνες αεί ναύται, Αθήνα 1971, 271.

[ii] Αρχείο Δήμου Άνδρου, φάκελος Ναυτικό Μουσείο, δωρητήριο συμβόλαιο 22163/19.02.1957 συμβολαιογράφου Κων/νου Γουλανδρή. Δωρητήριο 22163/19.02.1957 (συμβολαιογράφος Κων/νος Γουλανδρής) δωρίζεται «ο άνω όροφος του κτιρίου» από τον Δημήτριο Νικ. Ράλλια. Επιθυμούσε «να συντελέσει στον εξωραϊσμό της πλατείας Καμάρας, όπου προβλεπόταν να στηθεί το μνημείο του αφανούς ναύτου και στην πραγμάτωση άλλων δημοτικών έργων» (επί δημαρχίας Μιχ. Σπυριδ. Πολέμη) 5.000 δρχ. αξία Δωρεά προς το Δήμο.

[iii] Με την υπ’ αριθμ. 24/2.07.1971 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Άνδρου–Κυκλάδων, η οποία εγκρίθηκε με το Βασιλικό Διάταγμα υπ’ αριθμ. 85/17.02.1972, Εφημερίς της Κυβερνήσεως, τεύχος πρώτον, αρ. 26. της 17ης.02.1972.

[v] Το Καταστατικό ψηφίστηκε με την υπ’ αριθ. 34/1972 απόφαση δημοτικού συμβουλίου Άνδρου και εγκρίθηκε με την υπ’ αριθ. 24830/30.11.1972 απόφαση της Νομαρχίας Κυκλάδων. Βλ. Αρχείο Δήμου Άνδρου, Καταστατικό ΝΠΔΔ με την επωνυμία Ναυτικό Μουσείο Άνδρου, ΦΕΚ 26/17.02.1972, Τεύχος Α.

[vi] Αρχείο Δήμου Άνδρου, Καταστατικό ΝΠΔΔ με την επωνυμία Ναυτικό Μουσείο Άνδρου, ΦΕΚ 26/17.02. 1972, Τεύχος Α.

[vii] Η ετήσια εισφορά του Δήμου Άνδρου ύψους 5.000 δραχμών και αντίστοιχη της Λιμενικής Επιτροπής Άνδρου 30.000 δραχμών, ενώ έκτακτοι πόροι προβλέπονταν οι τυχόν δωρεές και κληροδοσίες, οι εισπράξεις από εκδηλώσεις και εισιτήρια. Βλ. σχετικά Αρχείο Δήμου Άνδρου, Καταστατικό ΝΠΔΔ με την επωνυμία Ναυτικό Μουσείο Άνδρου, ΦΕΚ 26/17.02. 1972, Τεύχος Α (άρθρο 13).

[viii] Αρχείο Δήμου Άνδρου, φάκ. Ναυτικό Μουσείο, Καταστατικό του εν Ανδρω εδρεύοντος ……. (άρθρο 4ον).

[ix] Αρχείο Δήμου Άνδρου, φάκ. Ναυτικό Μουσείο, Βασιλικό Διάταγμα, υπ’ αριθμ. 85/17.02.1972

[x] Όλα τα αποκτώμενα κειμήλια του Ναυτικού Μουσείου θεωρούνταν περιουσία του που δεν μπορούσε να μεταβιβαστεί ενώ στους χώρους του προβλεπόταν ότι μπορούσαν να εκτίθενται και κειμήλια που δεν ανήκαν στη συλλογή του. Η συλλογή μπορεί να συμπληρώνεται με αγορά διαφόρων κειμηλίων σε τιμές που καθορίζονται από τη Διαχειριστική Επιτροπή ή επιτροπής που συνίσταται για αυτό τον σκοπό. Είναι δυνατή η ανταλλαγή ή εκποίηση διπλών ή πολλαπλών ή ακατάλληλων αντικειμένων για την απόκτηση άλλων που συμπληρώνουν τη συλλογή του. Βλ. Αρχείο Δήμου Άνδρου, Καταστατικό ΝΠΔΔ με την επωνυμία Ναυτικό Μουσείο Άνδρου, ΦΕΚ 26/17.02. 1972, Τεύχος Α (άρθρα 14,15).

[xi] Αρχείο Δήμου Άνδρου, Καταστατικό ΝΠΔΔ με την επωνυμία Ναυτικό Μουσείο Άνδρου, ΦΕΚ 26/17.02. 1972, Τεύχος Α (άρθρο 17).

[xii] Αρχείο  Δήμου Άνδρου, Εσωτερικός Κανονισμός του Ναυτικού Μουσείου Άνδρου (άρθρο 7ον ).

Advertisement